ഒരു ചെറിയ രംഗം സങ്കല്‍പ്പിച്ചുനോക്കൂ. പഴയ യൂറോപ്പിലെ കാലം
വിശന്നുവലഞ്ഞ ഒരു കുട്ടി ഒരു ബേക്കറിയുടെ മുന്നില്‍ നില്‍ക്കുകയാണ്.
അവന്റെ മുന്നില്‍ ചൂടുള്ള റൊട്ടി.
കയ്യില്‍ പണമില്ല.
വീട്ടില്‍ അമ്മയും സഹോദരങ്ങളും വിശന്നിരിക്കുന്നു.
ഒടുവില്‍ അവന്‍ ഒരു റൊട്ടി മോഷ്ടിക്കുന്നു.
അപ്പോള്‍ ഒരു ചോദ്യം.
കുറ്റവാളി ആരാണ്?
റൊട്ടി മോഷ്ടിച്ച ആ കുട്ടിയോ?
അതോ,
അവനെ ഒരു റൊട്ടി മോഷ്ടിക്കേണ്ട അവസ്ഥയിലേക്ക് തള്ളിവിട്ട സമൂഹമോ?
ഒരുപക്ഷേ മനുഷ്യകുലത്തിന്റെ ഏറ്റവും പഴയ ചോദ്യങ്ങളിലൊന്നാണിത്.
മനുഷ്യന്‍ ജന്മനാ നല്ലവനാണോ?
അതോ, സമൂഹമാണോ അവനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്?
അഞ്ചുനൂറ്റാണ്ടുകള്‍ക്ക് മുമ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടില്‍ ഈ ചോദ്യം ഒരു മനുഷ്യനെ വല്ലാതെ അലട്ടിയിരുന്നു.
അദ്ദേഹം അന്ന് രാജാവിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായിരുന്നു.
നിയമപണ്ഡിതനായിരുന്നു.
രാഷ്ട്രീയചിന്തകനായിരുന്നു.
അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്ന ഇംഗ്ലണ്ട് വലിയ മാറ്റങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുകയായിരുന്നു.
ധനികര്‍ കൂടുതല്‍ സമ്പന്നരായി.
കര്‍ഷകര്‍ ഭൂമി നഷ്ടപ്പെടുത്തി.
ദാരിദ്ര്യം വര്‍ധിച്ചു.
വിശപ്പും മോഷണവും കൂടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
അന്നത്തെ നിയമം അതിക്രൂരമായിരുന്നു.
ഒരു ചെറിയ മോഷണത്തിനുപോലും വധശിക്ഷ വരെ ലഭിക്കുമായിരുന്നു.
തോമസ് മോര്‍ ഒരു നിയമപണ്ഡിതനായിരുന്നു.
പക്ഷേ അദ്ദേഹം നിയമത്തേക്കാള്‍ വലിയ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചു.
ശിക്ഷകൊണ്ട് സമൂഹം നന്നാകുമോ?
അതോ, അനീതി ഇല്ലാതാക്കിയാല്‍ കുറ്റകൃത്യങ്ങള്‍ തന്നെ കുറയുമോ?
ഈ ചോദ്യത്തിന് മറുപടിയായി അദ്ദേഹം ഒരു പ്രസംഗം നടത്തിയില്ല.
ഒരു സാങ്കല്‍പ്പിക രാജ്യം സൃഷ്ടിച്ചു.
ഒരു ദ്വീപ്.
അവിടെ സ്വകാര്യസ്വത്ത് വളരെ പരിമിതമാണ്.
എല്ലാവരും ജോലി ചെയ്യുന്നു.
വിദ്യാഭ്യാസം എല്ലാവര്‍ക്കും ലഭിക്കുന്നു.
മതസഹിഷ്ണുതയുണ്ട്.
അനീതി കുറവാണ്.
ആ ദ്വീപിന്റെ പേരാണ് ഉട്ടോപ്യ
1516-ല്‍ ലാറ്റിന്‍ ഭാഷയില്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ കൃതി ലോകസാഹിത്യത്തിന്റെ ചരിത്രം തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു.
കാരണം തോമസ് മോര്‍ ഒരു കഥ പറഞ്ഞില്ല.
ലോകം എങ്ങനെയുണ്ട് എന്നതല്ല, ലോകം എങ്ങനെയാകാം എന്ന ചോദ്യമാണ് അദ്ദേഹം ചോദിച്ചത്.
ഒരുപക്ഷേ അതുകൊണ്ടാണ് അഞ്ചുനൂറ്റാണ്ടുകള്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടും Utopia പഴയ ഒരു പുസ്തകമായി മാറാത്തത്.
ഇന്നും ഓരോ സമൂഹത്തോടും അത് അതേ ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു.
‘നമ്മള്‍ കുറ്റവാളികളെ ശിക്ഷിക്കുകയാണോ?
അതോ, കുറ്റവാളികളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സമൂഹത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയാണോ?’
ഉട്ടോപ്യ എന്ന പേര് കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ പലരും കരുതുന്നത്, ഇത് ഒരു സാങ്കല്‍പ്പിക ദ്വീപിന്റെ കഥയാണെന്നാണ്.
പക്ഷേ അതല്ല.
ഇത് ഒരു സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരീക്ഷണമാണ്.
തോമസ് മോര്‍ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചു.
മനുഷ്യനെ മാറ്റാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നതിന് പകരം, സമൂഹത്തെ മാറ്റിയാല്‍ എന്ത് സംഭവിക്കും?
ആ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരമായാണ് അദ്ദേഹം ‘യൂട്ടോപ്യ’ എന്ന ദ്വീപിനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
ആ ദ്വീപില്‍ ചില കാര്യങ്ങള്‍ വ്യത്യസ്തമാണ്.
സ്വകാര്യസ്വത്ത് വളരെ പരിമിതമാണ്.
ആര്‍ക്കും അമിതസമ്പത്ത് കെട്ടിപ്പടുക്കാനാവില്ല.
എല്ലാവരും ജോലി ചെയ്യണം.
പക്ഷേ ആരും അമിതമായി ജോലി ചെയ്യേണ്ടതില്ല.
വിദ്യാഭ്യാസം എല്ലാവര്‍ക്കും അവകാശമാണ്.
മതവിശ്വാസത്തില്‍ സഹിഷ്ണുതയുണ്ട്.
ഭരണം അധികാരത്തിനുവേണ്ടിയല്ല.
പൊതുനന്മയ്ക്കുവേണ്ടിയാണ്.
തോമസ് മോര്‍ ഈ ദ്വീപ് യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
അതിലും വലിയ ഒരു സാഹിത്യപ്രയോഗമാണ് അദ്ദേഹം നടത്തിയത്.
‘Utopia’ എന്ന വാക്ക് തന്നെ ഒരു ബൗദ്ധിക കളിയാണ്.
ഗ്രീക്ക് ഭാഷയില്‍,
‘Ou-topos’ എന്നാല്‍ ‘ഇല്ലാത്ത സ്ഥലം.’
‘Eu-topos’ എന്നാല്‍ ‘നല്ല സ്ഥലം.’
അതായത്, ഒരേ വാക്കിലൂടെ തോമസ് മോര്‍ രണ്ട് കാര്യങ്ങള്‍ ഒരേസമയം പറയുന്നു.
ഇത് ഏറ്റവും നല്ല സമൂഹമാണ്.
അതേസമയം, യാഥാര്‍ത്ഥ്യത്തില്‍ എവിടെയും ഇല്ലാത്ത സമൂഹവുമാണ്.
ഇവിടെയാണ് ഈ പുസ്തകം ഒരു കഥയില്‍ നിന്ന് ലോകസാഹിത്യമായി ഉയരുന്നത്.
കാരണം തോമസ് മോര്‍ ഒരു മാതൃകാ രാജ്യം വരച്ചുകാട്ടുകയായിരുന്നില്ല.
ഓരോ കാലത്തെയും സമൂഹത്തോട് ഒരു കണ്ണാടി പിടിക്കുകയായിരുന്നു.
അദ്ദേഹം പറയുന്നത്:
‘എന്റെ യൂട്ടോപ്യയെ വിശ്വസിക്കൂ’ എന്നല്ല.
‘നിങ്ങളുടെ സമൂഹത്തെ ഒന്ന് ചോദ്യം ചെയ്യൂ’ എന്നതാണ്.
ഒരുപക്ഷേ അതുകൊണ്ടാണ് Utopia അഞ്ചുനൂറ്റാണ്ടുകള്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടും വായന അവസാനിക്കാത്തത്.
കാരണം മനുഷ്യര്‍ ഇന്നും ഒരു പൂര്‍ണമായ സമൂഹത്തെ അന്വേഷിക്കുകയാണ്.
അതേസമയം, ആ സമൂഹം സൃഷ്ടിക്കേണ്ടത് ആരാണെന്ന ചോദ്യത്തിന് ഇന്നും പൂര്‍ണമായ ഒരു ഉത്തരമില്ല.
ഈ കൃതി വായിച്ചുകഴിഞ്ഞാല്‍ മനസ്സില്‍ നില്‍ക്കുന്നത് ആ ദ്വീപല്ല.
ആ ദ്വീപിലൂടെ തോമസ് മോര്‍ ചോദിച്ച മൂന്ന് ചോദ്യങ്ങളാണ്.
ഒന്നാമത്തെ ചോദ്യം – മനുഷ്യനാണോ പ്രശ്‌നം, അതോ സമൂഹമാണോ?
ലോകത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം നിയമങ്ങളും ഒരു കാര്യം ചെയ്യുന്നു.
കുറ്റവാളിയെ ശിക്ഷിക്കുന്നു.
പക്ഷേ തോമസ് മോര്‍ മറ്റൊരു ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു.
കുറ്റവാളികളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെ ആരാണ് ശിക്ഷിക്കുന്നത്?
ഒരു സമൂഹം വിശപ്പും ദാരിദ്ര്യവും അനീതിയും സൃഷ്ടിച്ചിട്ട്, പിന്നീട് അതിന്റെ ഇരകളെ കുറ്റവാളികളായി മുദ്രകുത്തുന്നുവെങ്കില്‍,
യഥാര്‍ത്ഥ കുറ്റം എവിടെയാണ്?
ഈ ചോദ്യം അഞ്ചുനൂറ്റാണ്ടുകള്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടും പ്രസക്തമാണ്.
രണ്ടാമത്തെ ചോദ്യം – സമ്പത്ത് മനുഷ്യനെ സ്വതന്ത്രനാക്കുന്നുണ്ടോ?
തോമസ് മോര്‍ സ്വകാര്യസ്വത്തിനെ വിമര്‍ശിക്കുന്നത് സമ്പന്നരെ വെറുത്തതുകൊണ്ടല്ല.
അദ്ദേഹം കണ്ടത് മറ്റൊന്നായിരുന്നു.
ചുരുക്കം ചിലരുടെ കൈകളില്‍ സമ്പത്ത് കുന്നുകൂടുമ്പോള്‍, ഭൂരിഭാഗം മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തില്‍ അവസരങ്ങള്‍ കുറയുന്നു.
അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം ചോദിക്കുന്നത്.
നമ്മള്‍ സമ്പത്ത് സൃഷ്ടിക്കുകയാണോ?
അതോ, സമ്പത്തിന്റെ അസമത്വം സൃഷ്ടിക്കുകയാണോ?
മൂന്നാമത്തെ ചോദ്യം – പൂര്‍ണമായ ഒരു സമൂഹം ശരിക്കും സാധ്യമാണോ?
ഇതാണ് Utopiaയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ദാര്‍ശനികത.
തോമസ് മോര്‍ ഒരു സ്വര്‍ഗ്ഗരാജ്യം വരച്ചുകാട്ടുന്നില്ല.
ഒരു ചിന്താപരീക്ഷണം നടത്തുകയാണ്.
ഒരു സമൂഹം പൂര്‍ണമായാല്‍, മനുഷ്യനും പൂര്‍ണനാകുമോ?
അല്ലെങ്കില്‍,
മനുഷ്യന്റെ സ്വഭാവം തന്നെയാണോ എല്ലാ സമൂഹങ്ങളെയും അപൂര്‍ണമാക്കുന്നത്?
ഈ ചോദ്യത്തിന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമായ ഉത്തരവും നല്‍കുന്നില്ല.
കാരണം നല്ല സാഹിത്യം ഉത്തരങ്ങള്‍ നല്‍കാറില്ല.
നമ്മുടെ വിശ്വാസങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ചോദ്യങ്ങളാണ് നല്‍കുന്നത്.
ഒരുപക്ഷേ അതുകൊണ്ടാണ് Utopia ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഗ്രന്ഥം മാത്രമല്ല.
മനുഷ്യസഭ്യത സ്വന്തം മുഖം ആദ്യമായി കണ്ണാടിയില്‍ കണ്ട നിമിഷങ്ങളിലൊന്നാണ്.
Utopia വായിച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ എനിക്ക് തോന്നിയത്, തോമസ് മോര്‍ ഒരു സാങ്കല്‍പ്പിക ദ്വീപ് സൃഷ്ടിച്ചില്ല എന്നതാണ്.
ഒരു സാങ്കല്‍പ്പിക കണ്ണാടിയാണ് അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചത്.
ആ കണ്ണാടിയില്‍ നമ്മള്‍ കാണുന്നത് യൂട്ടോപ്യയെ അല്ല.
നമ്മുടെ സ്വന്തം സമൂഹത്തെയാണ്.
അഞ്ചുനൂറ്റാണ്ടുകള്‍ കഴിഞ്ഞു.
രാജ്യങ്ങള്‍ മാറി.
സാമ്രാജ്യങ്ങള്‍ തകര്‍ന്നു.
ശാസ്ത്രം വളര്‍ന്നു.
സാങ്കേതികവിദ്യ മനുഷ്യനെ ചന്ദ്രനിലെത്തിച്ചു.
കൃത്രിമബുദ്ധി മനുഷ്യനെക്കാള്‍ വേഗത്തില്‍ ചിന്തിക്കാന്‍ തുടങ്ങി.
പക്ഷേ തോമസ് മോര്‍ ചോദിച്ച ചോദ്യങ്ങള്‍ ഇന്നും മാറിയിട്ടില്ല.
എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇന്നും വിശപ്പ്?
എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇന്നും അസമത്വം?
എന്തുകൊണ്ടാണ് സമ്പത്ത് വര്‍ധിക്കുമ്പോള്‍ മനുഷ്യന്റെ സുരക്ഷാബോധം കുറയുന്നത്?
അവിടെയാണ് Utopia ഒരു രാഷ്ട്രീയഗ്രന്ഥത്തില്‍ നിന്ന് ലോകസാഹിത്യമായി ഉയരുന്നത്.
കാരണം അത് ഒരു ഭരണസംവിധാനത്തെക്കുറിച്ചല്ല.
മനുഷ്യന്റെ സ്വപ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ്.
ഓരോ തലമുറയും ഒരു നല്ല ലോകം സ്വപ്നം കാണുന്നു.
പക്ഷേ ഓരോ തലമുറയും അതേ തെറ്റുകളും ആവര്‍ത്തിക്കുന്നു.
ഒരുപക്ഷേ തോമസ് മോര്‍ അതാണ് നമ്മെ ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്നത്.
ഒരു പൂര്‍ണമായ സമൂഹം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, ‘പൂര്‍ണത’ എന്നത് എന്താണെന്ന് മനുഷ്യന്‍ തീരുമാനിക്കണം.
കാരണം പൂര്‍ണത എല്ലാവര്‍ക്കും ഒരുപോലെയല്ല.
നീതി പോലും എല്ലാവരും ഒരുപോലെ നിര്‍വചിക്കുന്നില്ല.
അതുകൊണ്ടാണ് Utopia ഒരു ഉത്തരം നല്‍കാത്തത്.
ഒരു ചോദ്യമാണ് നല്‍കുന്നത്.
ഒരുപക്ഷേ ലോകസാഹിത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ദൗത്യവും അതുതന്നെയാണ്.
ലോകം എങ്ങനെയുണ്ട് എന്ന് വിവരിക്കുകയല്ല.
ലോകം എങ്ങനെയാകണം എന്ന് മനുഷ്യനോട് വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുക.
അതാണ് Utopiaയുടെ ശാശ്വതത്വം
അതാണ് തോമസ് മോറിന്റെ മഹത്വം.
