‘കവിതയുടെ ഭവനത്തില് രക്തംകൊണ്ട് എഴുതിയതും രക്തംകൊണ്ട് കേള്ക്കപ്പെടേണ്ടതുമായവ അല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമില്ല.’ – പാബ്ലോ നെറൂദ
ലോകസാഹിത്യത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ വാക്യങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇത്.
കാരണം നെറൂദ ഇവിടെ കവിതയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നില്ല.
അദ്ദേഹം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചാണ് സംസാരിക്കുന്നത്.
കവിതയുടെ മൂലപദാര്ത്ഥം ഭാഷയല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.
ജീവിതമാണെന്ന്.
ഒരു മനുഷ്യന് യഥാര്ത്ഥത്തില് സ്നേഹിച്ചിട്ടില്ലെങ്കില്, അവന്റെ പ്രണയകവിതകള്ക്ക് ഒരു പരിധിയുണ്ടാകും.
ഒരു മനുഷ്യന് യഥാര്ത്ഥത്തില് നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കില്, അവന്റെ ദുഃഖത്തിന് ആഴമുണ്ടാകില്ല.
ഒരു മനുഷ്യന് യഥാര്ത്ഥത്തില് അത്ഭുതപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കില്, അവന്റെ വാക്കുകള്ക്ക് വിസ്മയം പകരാന് കഴിയില്ല.
അതിനാലാണ് നെറൂദ മഷിയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാത്തത്.
രക്തത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത്.
രക്തം എന്നത് ജീവിച്ച ജീവിതമാണ്.
മുറിവേറ്റ ജീവിതമാണ്.
സന്തോഷവും നഷ്ടവും കാത്തിരിപ്പും പരാജയവും പ്രതീക്ഷയും കടന്നുപോയ ജീവിതമാണ്.
പക്ഷേ ഈ ചിന്തയില് ഒരു അപകടമുണ്ട്.
ജീവിതം അനുഭവിച്ചാല് മാത്രം വലിയ കല ജനിക്കുമോ?
അനുഭവം മാത്രം മതിയോ?
ഈ ചോദ്യത്തിന് മറ്റൊരു കവി ഉത്തരം നല്കുന്നു.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള കവികളിലൊരാളായ റൈനര് മരിയ റില്ക്കെ.
ഒരു യുവകവി തന്റെ കവിതകള് അദ്ദേഹത്തിന് അയച്ചുകൊടുത്തു.
അവ നല്ലതാണോ എന്ന് ചോദിച്ചു.
റില്ക്കെ വിമര്ശിച്ചില്ല.
പ്രശംസിച്ചില്ല.പകരം ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചു.
‘നിങ്ങളുടെ രാത്രിയുടെ ഏറ്റവും നിശ്ശബ്ദമായ സമയത്ത് നിങ്ങളോട് തന്നെ ചോദിക്കുക: എഴുതാതെ ജീവിക്കാന് എനിക്ക് കഴിയുമോ?’
ഈ ചോദ്യം സാഹിത്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതല്ല.
അസ്തിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്.
റില്ക്കെയുടെ കാഴ്ചപ്പാടില് കല ഒരു ഹോബിയല്ല.
ഒരു അനിവാര്യതയാണ്.
ശ്വസനം പോലെ.
എഴുതാതെ ജീവിക്കാന് കഴിയുന്ന ഒരാള് എഴുതാതിരുന്നാലും ജീവിക്കും.
പക്ഷേ എഴുതാതെ ജീവിക്കാന് കഴിയാത്ത ഒരാള്ക്ക് എഴുത്ത് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പല്ല.
ഒരു വിധിയാണ്.
അവിടെയാണ് നെറൂദയുടെ ‘രക്തം’ റില്ക്കെയുടെ ‘അനിവാര്യത’യുമായി കൂടിച്ചേരുന്നത്.
കല പുസ്തകങ്ങളില് നിന്ന് ജനിക്കുന്നില്ല.
ജീവിതത്തില് നിന്ന് ജനിക്കുന്നു.
പക്ഷേ ജീവിതത്തില് നിന്ന് ജനിച്ചതെല്ലാം കല ആകുന്നില്ല.
അത് മറ്റൊരാളിലേക്ക് എത്തണം.
അവിടെയാണ് ലിയോ ടോള്സ്റ്റോയ് രംഗപ്രവേശം ചെയ്യുന്നത്.
റഷ്യന് സാഹിത്യത്തിലെ മഹാപര്വതങ്ങളില് ഒരാളായ ടോള്സ്റ്റോയ് തന്റെ What Is Art? എന്ന ഗ്രന്ഥത്തില് കലയുടെ ഏറ്റവും ശക്തമായ നിര്വചനങ്ങളിലൊന്ന് നല്കി.
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:
‘കല എന്നത് ഒരു മനുഷ്യന് അനുഭവിച്ച വികാരത്തെ മറ്റൊരാളിലേക്ക് സംക്രമിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്.’
ഈ നിര്വചനം കേള്ക്കുമ്പോള് അത് ലളിതമായി തോന്നാം.
പക്ഷേ അതിന്റെ ആഴം അളക്കാനാവാത്തതാണ്.
ഒരു മനുഷ്യന് തന്റെ ഏകാന്തതയെക്കുറിച്ച് എഴുതുന്നു.
വര്ഷങ്ങള്ക്കുശേഷം, ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റര് അകലെ ജീവിക്കുന്ന മറ്റൊരാള് അത് വായിച്ച് സ്വന്തം ഏകാന്തതയെ തിരിച്ചറിയുന്നു.
ഒരു മനുഷ്യന് തന്റെ അമ്മയുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതുന്നു.
അത് വായിക്കുന്ന മറ്റൊരാള് തന്റെ അമ്മയെ ഓര്ക്കുന്നു.
ഒരു മനുഷ്യന് തന്റെ പ്രണയത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതുന്നു.
അത് വായിക്കുന്ന അനേകം മനുഷ്യര് അവരുടെ സ്വന്തം പ്രണയങ്ങളിലേക്ക് തിരികെ പോകുന്നു.
അവിടെയാണ് കല സംഭവിക്കുന്നത്.
വാക്കുകള് കടലാസില് നിന്ന് കണ്ണിലേക്കല്ല യാത്ര ചെയ്യുന്നത്.
ഒരു ഹൃദയത്തില് നിന്ന് മറ്റൊരു ഹൃദയത്തിലേക്കാണ്.
ഒരുപക്ഷേ അതുകൊണ്ടാവാം ചില കവിതകള് വായിച്ചുകഴിഞ്ഞാലും അവസാനിക്കാത്തത്.
അവ നമ്മുടെ ഉള്ളില് തുടര്ന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഒരു നഷ്ടപ്പെട്ട മനുഷ്യന്റെ ശബ്ദമായി.
ഒരു പഴയ വീട്ടിന്റെ ഗന്ധമായി.
ഒരു അവസാനിക്കാത്ത പ്രണയമായി.
ഒരു മാഞ്ഞുപോകാത്ത മുറിവായി.
അപ്പോള് നമുക്ക് മനസ്സിലാകും:
നെറൂദ പറഞ്ഞ ‘രക്തം’ വെറും ഒരു രൂപകമായിരുന്നില്ല.
റില്ക്കെ പറഞ്ഞ ‘എഴുതാതെ ജീവിക്കാന് കഴിയുമോ?’ എന്ന ചോദ്യം വെറും സാഹിത്യോപദേശമായിരുന്നില്ല.
ടോള്സ്റ്റോയ് പറഞ്ഞ ‘വികാരസംക്രമണം’ വെറും സൗന്ദര്യശാസ്ത്രസിദ്ധാന്തമായിരുന്നില്ല.
അവയെല്ലാം ഒരേ സത്യത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളായിരുന്നു.
കല ഭാഷയുടെ കാര്യമല്ല.
കല ജീവിതത്തിന്റെ കാര്യമാണ്.
അതുകൊണ്ടാണ് മഹത്തായ കലാസൃഷ്ടികള് വായിക്കപ്പെടുന്നത് കണ്ണുകൊണ്ടല്ല.
കേള്ക്കപ്പെടുന്നത് ചെവികൊണ്ടല്ല.
അവ മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു.
രക്തംകൊണ്ട് എഴുതപ്പെട്ടവയായി.
രക്തംകൊണ്ട് കേള്ക്കപ്പെടേണ്ടവയായി.
ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് ഹൃദയത്തിലേക്ക് . ഗംഭീരം.