LIMA WORLD LIBRARY

അവൾ എല്ലാവരെയും കേട്ടിരുന്നു – അനിൽ കോനാട്ട്

സിഡ്‌നിയിലെ പാരമാറ്റയിലെ ഒരു ചെറിയ കഫേയിൽവെച്ചാണ് ഞാൻ എലിസബത്തിനെ ആദ്യമായി പരിചയപ്പെടുന്നത്. എല്ലാവരും അവളെ ലിസ് എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്.
അമ്പതുകളുടെ അവസാനത്തിലെത്തിയ ഒരു സ്ത്രീ. തോളറ്റംവരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന മുടിയിൽ വെള്ളിനൂലുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുതുടങ്ങിയിരുന്നു. സംസാരിക്കുമ്പോൾ ചുണ്ടിൽ എപ്പോഴും ഒരു ചെറുചിരിയുണ്ടാകും. കഴുത്തിൽ നീല നിറത്തിലുള്ള സ്കാർഫും കൈയിൽ പഴയൊരു തുകൽസഞ്ചിയും അവളുടെ സ്ഥിരം വേഷത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.
ഏകദേശം ഇരുപത്തഞ്ചു വർഷമായി അവൾ ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ താമസിക്കുന്നു. കുടിയേറ്റക്കാരുടെയും അഭയാർഥികളുടെയും ഭവനരഹിതരുടെയും പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെട്ടിരുന്ന ഒരു സാമൂഹികപ്രവർത്തകയായിരുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ പല പ്രതിസന്ധികളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന മനുഷ്യരുടെ കഥകൾ കേൾക്കാനും അവരെ സഹായിക്കാനും അവൾക്കൊരു പ്രത്യേക കഴിവുണ്ടായിരുന്നു.
ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ കാരണം കുറച്ചുവർഷം മുമ്പ് സ്ഥിരജോലി ഉപേക്ഷിച്ചു. ഇപ്പോൾ ആഴ്ചയിൽ രണ്ടുദിവസം ഒരു സന്നദ്ധസേവനകേന്ദ്രത്തിൽ പോകുന്നുണ്ട്.
പരിചയപ്പെട്ട ആദ്യനാളുകളിൽ ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ സൗഹൃദമൊന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ സംസാരിക്കും. ചിലപ്പോൾ ഒരുമിച്ച് കാപ്പി കുടിക്കും. പതുക്കെ ആ പരിചയം സൗഹൃദമായി.
ലിസിന് ഒരു പ്രത്യേക സ്വഭാവമുണ്ടായിരുന്നു. മറ്റൊരാൾ സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഇടയിൽ കയറി അഭിപ്രായം പറയില്ല. ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കും. ചിലപ്പോൾ ഒന്നും പറയാതെ അയാളുടെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കിയിരിക്കും.
ഒരിക്കൽ ഞാൻ തമാശയായി ചോദിച്ചു.
“നിങ്ങൾ ഇത്രയും മനുഷ്യരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കുന്നതല്ലേ? മടുത്തുപോകാറില്ലേ?”
അവൾ ചിരിച്ചു.
“മനുഷ്യർക്ക് അവരുടെ സങ്കടങ്ങൾ പറയാൻ ഒരിടം വേണം. ചിലപ്പോൾ പരിഹാരത്തേക്കാൾ അവർക്കാവശ്യം കേൾക്കാൻ ഒരാളെയാണ്.”
അവളുടെ മറുപടി എനിക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ടു.
അവളുടെ സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് അധികമൊന്നും സംസാരിക്കാറില്ലായിരുന്നു. വിവാഹിതയാണെന്നും ഒരു മകനുണ്ടെന്നും മാത്രമാണ് ആദ്യം അറിഞ്ഞത്. മകൻ ഡാനിയൽ മെൽബണിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.
ഒരിക്കൽ കുടുംബത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ അവൾ പറഞ്ഞു.
“എല്ലാ കുടുംബങ്ങളിലും ചില കഥകളുണ്ട്. പുറത്തുനിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ഒന്നും മനസ്സിലാകില്ല.”
അത്രയും പറഞ്ഞ് അവൾ വിഷയം മാറ്റി.
അവൾക്ക് ഒരു ചെറിയ നായയുണ്ടായിരുന്നു. വീട്ടിൽ ഒറ്റയ്ക്കായിരിക്കുമ്പോൾ അതായിരുന്നു കൂട്ടെന്ന് ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞു. ചില ദിവസങ്ങളിൽ അതിനെ കൂട്ടി പാരമാറ്റയിലെ പാർക്കിലൂടെ നടക്കുന്നതും പതിവായിരുന്നു.
ഒരു ദിവസം പതിവിലും വൈകിയാണ് അവൾ കഫേയിലെത്തിയത്. മുഖത്ത് ക്ഷീണമുണ്ടായിരുന്നു.
“എന്തുപറ്റി? സുഖമില്ലേ?”
“ഇന്നലെ ഉറങ്ങിയില്ല.”
“എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നമുണ്ടോ?”
അവൾ കാപ്പി പതുക്കെ കുടിച്ചു.
“ചില രാത്രികളിൽ ഉറക്കം വരില്ല. പഴയ കാര്യങ്ങൾ ഓർമ്മവരും.”
“മകനെക്കുറിച്ചാണോ?”
അവൾ തലയാട്ടി.
“മക്കൾ വളർന്നാൽ അവർക്ക് അവരുടേതായ ലോകമുണ്ടാകും. നമ്മൾ പഴയതുപോലെ അവരുടെ ലോകത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലാതാകും.”
അവളുടെ ശബ്ദത്തിൽ എന്തോ ഒരു വേദനയുണ്ടായിരുന്നു.
പിന്നീട് അവൾ എന്നോട് മറ്റൊരു കാര്യം ചോദിച്ചു.
“നിങ്ങളുടെ പരിചയത്തിൽ നല്ലൊരു വൃദ്ധസദനമുണ്ടോ?”
ഞാൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
“എന്തിനാണ്?”
“ഒരാൾക്കുവേണ്ടിയാണ്. കുറച്ചുകൂടി പരിചരണം ആവശ്യമുള്ള ഒരാൾക്ക്.”
ഞാൻ രണ്ടുമൂന്ന് സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പേരുകൾ പറഞ്ഞു. അവൾ കുറിച്ചെടുത്തു.
“നിങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിൽ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടോ?”
അവൾ ചിരിച്ചു.
“കുടുംബമില്ലാത്തവർക്ക് മാത്രമല്ലല്ലോ വൃദ്ധസദനങ്ങൾ ആവശ്യം വരുന്നത്.”
അന്നത്തെ സംഭാഷണം അവിടെ അവസാനിച്ചു.
അതിനുശേഷം അവളെ കുറച്ചുദിവസം കണ്ടില്ല. ഞാൻ ഒരു സന്ദേശം അയച്ചു. സുഖവിവരം അന്വേഷിച്ചു.
മറുപടി വന്നത് വളരെ വൈകിയാണ്.
“സുഖമാണ്. അന്വേഷിച്ചതിന് നന്ദി.”
പിന്നീട് വീണ്ടും കണ്ടപ്പോൾ അവൾ പഴയതുപോലെ സംസാരിച്ചില്ല. എന്തോ ഒരു അസ്വസ്ഥത അവളെ അലട്ടുന്നുണ്ടെന്ന് തോന്നി. പക്ഷേ ചോദിച്ചില്ല.
എന്റെ ജീവിതത്തിനും തിരക്കുകളുണ്ടായിരുന്നു. ചിലപ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ അറിയാമെങ്കിലും അതിനുള്ളിൽ കടന്നുചെല്ലാൻ നമുക്ക് മടിയുണ്ടാകും. അതൊരു സ്വകാര്യതയാണെന്ന് കരുതി മാറിനിൽക്കും.
അങ്ങനെ ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയി.
ഒരു തിങ്കളാഴ്ച രാവിലെ ഒരു സുഹൃത്തിന്റെ ഫോൺവിളിയിലൂടെയാണ് ലിസിന്റെ മരണവാർത്ത അറിയുന്നത്.
അവൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
ആ വാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ കുറച്ചുനേരം ഒന്നും സംസാരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിൽ ആശ്വാസമായി നിന്നിരുന്ന ഒരു സ്ത്രീക്ക് സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ എന്താണ് സംഭവിച്ചിരുന്നത്?
അവളുടെ മരണത്തിന് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുശേഷം മകൻ ഡാനിയലിന്റെ ഒരു സന്ദേശം എനിക്ക് ലഭിച്ചു.
“നിങ്ങൾ അമ്മയുടെ സുഹൃത്താണെന്ന് അറിയാം. അമ്മയുടെ ചില കാര്യങ്ങൾ നിങ്ങളോട് പറയണമെന്ന് തോന്നി. സമയം കിട്ടുമ്പോൾ വിളിക്കാമോ?”
ഞാൻ ഉടൻ തിരിച്ചുവിളിച്ചു.
അവന്റെ ശബ്ദത്തിൽ വലിയൊരു തളർച്ചയുണ്ടായിരുന്നു.
“അമ്മ നിങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പാരമാറ്റയിലെ കഫേയിൽവെച്ച് പരിചയപ്പെട്ട സുഹൃത്ത്. അമ്മയ്ക്ക് നിങ്ങളോട് ചില കാര്യങ്ങൾ പറയണമെന്നുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് തോന്നുന്നു.”
ഞാൻ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
“അച്ഛനെക്കുറിച്ച് അമ്മ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ?”
“ഇല്ല. ഭർത്താവിനെക്കുറിച്ച് വളരെ കുറച്ചേ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളൂ.”
ഡാനിയൽ ദീർഘമായി നിശ്വസിച്ചു.
“അച്ഛന്റെ പേര് റോബർട്ട്. അമ്മയെ വിവാഹം കഴിച്ചിട്ട് അധികം വൈകുന്നതിനു മുമ്പാണ് അച്ഛന് പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചത്. വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് അടുത്ത വർഷം തന്നെ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ തുടങ്ങുകയായിരുന്നു. ആദ്യം കൈകളിലെ വിറയൽ. പിന്നീട് നടക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്. ശരീരത്തിന്റെ ചലനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ. വർഷങ്ങൾ കഴിയുന്തോറും അച്ഛന് മറ്റുള്ളവരുടെ സഹായം കൂടുതൽ ആവശ്യമായി വന്നു.”
അവൻ കുറച്ചുനേരം നിശ്ശബ്ദനായി.
“അമ്മയുടെ ജീവിതം അന്നുമുതൽ മാറി. ജോലി, വീട്, അച്ഛന്റെ ചികിത്സ, ആശുപത്രികൾ, മരുന്നുകൾ… എല്ലാം അമ്മ ഒറ്റയ്ക്കാണ് നോക്കിയത്. അച്ഛൻ പലപ്പോഴും രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങില്ലായിരുന്നു. ചിലപ്പോൾ അമ്മയെ തിരിച്ചറിയാൻ പോലും ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്നു. എങ്കിലും അമ്മ ഒരിക്കലും അദ്ദേഹത്തെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല.”
“നിങ്ങൾ അന്ന് ചെറുപ്പമായിരുന്നിരിക്കുമല്ലോ?”
“അതെ. എന്റെ ബാല്യത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം ആശുപത്രികളിലും ചികിത്സാകേന്ദ്രങ്ങളിലുമായിരുന്നു. അമ്മ ഒരേസമയം അച്ഛന്റെ ഭാര്യയും പരിചാരകയും ഞങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിന്റെ താങ്ങുമായി ജീവിച്ചു.”
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ എനിക്ക് ലിസിന്റെ മുഖം ഓർമ്മവന്നു.
“അച്ഛൻ ഇപ്പോൾ എവിടെയാണ്?”
“അച്ഛൻ മരിച്ചു. കഴിഞ്ഞ വർഷം.”
അവന്റെ ശബ്ദം ഇടറി.
“അവസാനത്തെ രണ്ടുവർഷം അച്ഛന് മുഴുവൻ സമയ പരിചരണം ആവശ്യമായിരുന്നു. അമ്മയ്ക്ക് വീട്ടിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നോക്കാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ടാണ് പെൻറിത്തിലെ പരിചരണകേന്ദ്രത്തിലേക്ക് മാറ്റിയത്. എന്നിട്ടും അമ്മ എല്ലാ ആഴ്ചയും അവിടെ പോകുമായിരുന്നു. ചിലപ്പോൾ ദിവസത്തിൽ രണ്ടുതവണ പോലും.”
ഞാൻ ചോദിച്ചു.
“അച്ഛന്റെ മരണം അമ്മയെ വല്ലാതെ ബാധിച്ചോ?”
“അച്ഛൻ മരിക്കുന്നതുവരെ അമ്മയുടെ ജീവിതത്തിന് ഒരു ലക്ഷ്യമുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ എഴുന്നേൽക്കാൻ ഒരു കാരണം. പുറത്തുപോകാൻ ഒരു കാരണം. തിരികെ വീട്ടിലെത്താൻ ഒരു കാരണം. അച്ഛൻ മരിച്ചപ്പോൾ അതെല്ലാം പെട്ടെന്ന് അവസാനിച്ചു.”
അവൻ തുടർന്നു.
“അച്ഛനെ പരിചരിക്കുന്നതിനിടയിൽ അമ്മ സ്വന്തം ജീവിതം ജീവിക്കാൻ മറന്നുപോയിരുന്നു. അച്ഛൻ പോയതോടെ ആ ശൂന്യത എന്തുകൊണ്ടോ അമ്മയ്ക്ക് താങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.”
“നിങ്ങൾ അമ്മയെ നിങ്ങളുടെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകാമായിരുന്നില്ലേ?”
“ഞാൻ പലതവണ പറഞ്ഞു. മെൽബണിലേക്ക് വരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്റെ കൂടെ താമസിക്കാമെന്ന് പറഞ്ഞു. പക്ഷേ അമ്മയ്ക്ക് സിഡ്‌നി വിട്ടുപോകാൻ താൽപ്പര്യമില്ലായിരുന്നു. അച്ഛനോടൊപ്പം കഴിഞ്ഞ വീട്, പരിചയക്കാർ, സന്നദ്ധസേവനകേന്ദ്രം… എല്ലാം അവിടെയായിരുന്നു.”
അവൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
“അമ്മ എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരെക്കുറിച്ചാണ് ചിന്തിച്ചിരുന്നത്. എന്നോട് പോലും സ്വന്തം വിഷമങ്ങൾ പറയാറില്ല. ഞാൻ ചോദിക്കുമ്പോൾ സുഖമാണെന്ന് പറയും.”
ആ സംഭാഷണത്തിനൊടുവിൽ ഡാനിയൽ എന്നോട് മറ്റൊരു കാര്യം കൂടി പറഞ്ഞു.
“അച്ഛൻ മരിക്കുന്നതിന് രണ്ടുമാസം മുമ്പ് ഒരു ദിവസം അമ്മയോട് പഴയതുപോലെ സംസാരിച്ചിരുന്നു. അമ്മയുടെ കൈയിൽ പിടിച്ച് ‘ലിസി, നീ ഇത്രയും കാലം എനിക്കുവേണ്ടി എന്തൊക്കെയാണ് സഹിച്ചത്’ എന്ന് അച്ഛൻ ചോദിച്ചുവത്രേ. അന്ന് അമ്മ വീട്ടിൽ വന്ന് എന്നെ വിളിച്ചു. ഒരുപാട് കരഞ്ഞു. പക്ഷേ അത് സങ്കടംകൊണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇത്രയും വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം അച്ഛൻ തന്നെ മനസ്സിലാക്കിയല്ലോ എന്ന സന്തോഷംകൊണ്ടായിരുന്നു.”
എനിക്ക് ഒന്നും പറയാനായില്ല.
ഡാനിയൽ സംഭാഷണം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ഒരു കാര്യം കൂടി പറഞ്ഞു.
“അമ്മ മരിക്കുന്നതിന് ഏതാനും ആഴ്ചകൾ മുമ്പ് എന്നെ വിളിച്ചിരുന്നു. ‘ഡാനിയൽ, നിന്റെ അച്ഛൻ പോയതിനുശേഷം ഈ വീട്ടിൽ ശബ്ദങ്ങളൊന്നുമില്ല. ചിലപ്പോൾ ഞാൻ എന്നോടുതന്നെ സംസാരിക്കും’ എന്ന് പറഞ്ഞു. ഞാൻ കുറച്ചുദിവസം വന്ന് താമസിക്കാമെന്ന് പറഞ്ഞു. പക്ഷേ അമ്മ സമ്മതിച്ചില്ല.”
“എന്തുകൊണ്ട്?”
“എന്നെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കേണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞു. അമ്മയ്ക്ക് എന്നും അങ്ങനെയായിരുന്നു. മറ്റുള്ളവർക്ക് ഒരു ഭാരമാകാതിരിക്കാൻ സ്വന്തം വേദന പോലും മറച്ചുവെക്കും.”
അവൻ ഫോൺ വെച്ചപ്പോൾ ഏറെ നേരം ഞാൻ അതേ ഇരിപ്പിലിരുന്നു.
അന്ന് വൈകുന്നേരം വീണ്ടും കഫേയിൽ പോയി. പതിവുപോലെ ജനാലയ്ക്കരികിലെ മേശ ഒഴിഞ്ഞുകിടന്നിരുന്നു.
ലിസിന്റെ ചിരിയും സംസാരവും ഓർമ്മയിൽ തെളിഞ്ഞു.
മറ്റുള്ളവരുടെ കണ്ണീരിനു മുന്നിൽ ഒരിക്കലും അസ്വസ്ഥത പ്രകടിപ്പിക്കാത്ത സ്ത്രീ. ഒരാളുടെ വിഷമം കേൾക്കാൻ മണിക്കൂറുകൾ ചെലവഴിക്കാൻ മടിക്കാത്ത സ്ത്രീ. സ്വന്തം ഭർത്താവിന്റെ രോഗത്തിനുമുന്നിൽ വർഷങ്ങളോളം തളരാതെ നിന്ന സ്ത്രീ.
പക്ഷേ ഭർത്താവ് മരിച്ചപ്പോൾ അവളുടെ ജീവിതത്തിൽ ശേഷിച്ചത് എന്തായിരുന്നു?
ഒരു ശൂന്യമായ വീട്.
രണ്ടുപേരുടെ ഓർമ്മകൾ മാത്രം നിറഞ്ഞ ഒരു കിടപ്പുമുറി.
രാവിലെ എഴുന്നേൽക്കുമ്പോൾ ഇനി ആർക്കുവേണ്ടിയും മരുന്നുകൾ തയ്യാറാക്കേണ്ടതില്ലെന്ന തിരിച്ചറിവ്.
വൈകുന്നേരം ആരും കാത്തിരിക്കുന്നില്ലെന്ന തോന്നൽ.
അവൾ മരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് എഴുതിവെച്ചിരുന്ന ഒരു കത്ത് പിന്നീട് ഡാനിയൽ എനിക്ക് അയച്ചുതന്നു.
അതിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരുന്നു:
“പ്രിയ സുഹൃത്തേ,
ചില കാര്യങ്ങൾ ആരോടെങ്കിലും പറയണമെന്ന് പലപ്പോഴും തോന്നാറുണ്ട്. പക്ഷേ പറഞ്ഞുതുടങ്ങിയാൽ പിന്നെ എവിടെ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് അറിയില്ല.
ഞാൻ മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കുന്ന ഒരാളാണ്. എന്നാൽ എന്റെ ജീവിതത്തിൽ ചിലപ്പോൾ എനിക്ക് തന്നെ ഒരു ശ്രോതാവിനെ ആവശ്യമുണ്ട്.
റോബർട്ട് രോഗിയായതിനുശേഷം എന്റെ ജീവിതം അദ്ദേഹത്തിന്റേതായി മാറി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരുന്നുകൾ, ഭക്ഷണം, ആശുപത്രി, പരിചരണം… അതിനിടയിൽ എന്റെ പ്രായവും ആഗ്രഹങ്ങളും സ്വപ്നങ്ങളും എവിടെയോ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
അദ്ദേഹം പോയപ്പോൾ എല്ലാവരും എന്നോട് പറഞ്ഞു, ഇനി സ്വന്തം ജീവിതം നോക്കണമെന്ന്.
പക്ഷേ എങ്ങനെയാണ് സ്വന്തം ജീവിതം തുടങ്ങേണ്ടതെന്ന് എനിക്കറിയില്ലായിരുന്നു.
അദ്ദേഹം ഉണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ ഞാൻ തളർന്നിരുന്നു. അദ്ദേഹം പോയപ്പോൾ ഞാൻ തനിച്ചായി.
എന്റെ മകൻ എന്നെ സ്നേഹിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് എനിക്കറിയാം. അവനെ കുറ്റപ്പെടുത്താനില്ല. അവന് അവന്റേതായ കുടുംബവും ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളുമുണ്ട്.
എങ്കിലും ചില വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും ഒന്ന് വിളിച്ച് ‘ഇന്ന് എങ്ങനെയുണ്ടായിരുന്നു?’ എന്ന് ചോദിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ എന്ന് തോന്നാറുണ്ട്.
ഒരിക്കൽ നിങ്ങൾ എന്നോട് ചോദിച്ചു, എനിക്ക് എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നമുണ്ടോയെന്ന്.
അന്ന് പറയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ഒരുപക്ഷേ മറ്റൊരിക്കൽ പറയാമെന്ന് കരുതി.
ലിസ്
കത്ത് വായിച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഏറെ നേരം ഞാൻ അത് കൈയിൽ പിടിച്ചിരുന്നു.
അവൾക്ക് വേണ്ടിയിരുന്നത് വലിയ സഹായങ്ങളായിരുന്നില്ലെന്ന് തോന്നി. ഒരാൾ അടുത്തിരുന്ന് സംസാരിക്കുക. അവളുടെ പഴയ ഓർമ്മകൾ കേൾക്കുക. അവൾ ചെയ്ത ത്യാഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആരെങ്കിലും ചോദിക്കുക. അവൾക്കും ഒരു ജീവിതമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുക.
എന്നാൽ അവളുടെ മരണത്തിന് മുമ്പ് അവൾ എത്രത്തോളം വേദനിച്ചിരുന്നുവെന്ന് നമുക്കാർക്കും പൂർണമായി അറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
അവൾക്ക് കൂടുതൽ സമയം, കൂടുതൽ സ്നേഹം, ആവശ്യമായിരുന്നപ്പോൾ ലഭിക്കേണ്ട മാനസിക പിന്തുണ എന്നിവ ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ ഒരുപക്ഷേ കാര്യങ്ങൾ മറ്റൊന്നായേനേ. അവളുടെ മരണത്തിന് ഒരൊറ്റ കാരണം കണ്ടെത്താനാവില്ല. എങ്കിലും അവളുടെ നിശ്ശബ്ദത ഇപ്പോൾ എന്നെ വല്ലാതെ അസ്വസ്ഥനാക്കുന്നു.
പാരമാറ്റയിലെ ആ കഫേയിൽ ഇപ്പോഴും ഞാൻ ഇടയ്ക്കൊക്കെ പോകാറുണ്ട്.
ജനാലയ്ക്കരികിലെ അവൾ ഇരിക്കാറുള്ള മേശ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുമ്പോൾ അറിയാതെ അവിടേക്ക് നോക്കും.
അവൾ ഒരിക്കൽ ചോദിച്ച വാക്കുകൾ ഓർമ്മവരും.
“മനുഷ്യർക്ക് അവരുടെ സങ്കടങ്ങൾ പറയാൻ ഒരിടം വേണം.”
അന്ന് ഞാൻ അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടിരുന്നു. പക്ഷേ അവൾ പറയാതെ പോയതെല്ലാം കേൾക്കാൻ എനിക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
ഇപ്പോൾ ഒരു കാര്യം മനസ്സിലാകുന്നു.
മറ്റുള്ളവരുടെ വേദന കേൾക്കാൻ എപ്പോഴും തയ്യാറായിരിക്കുന്നവർക്കും ചിലപ്പോൾ ഒരാളുടെ കരുതൽ ആവശ്യമാണ്. എല്ലാവരുടെയും കണ്ണീരൊപ്പുന്ന കൈകൾക്കും ഒരിക്കൽ ആരുടെയെങ്കിലും തോളിൽ ചാരേണ്ടിവരും.
ലിസ് എല്ലാവരെയും കേട്ടിരുന്നു.
പക്ഷേ അവളുടെ നിശ്ശബ്ദത കേൾക്കാൻ നമ്മളിൽ ആരെങ്കിലും കുറച്ചുകൂടി സമയം കണ്ടെത്തിയിരുന്നെങ്കിൽ…
അവൾക്ക് പറയാനുണ്ടായിരുന്നത് കേൾക്കാൻ ഒരാളെങ്കിലും അടുത്തുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ…
ഒരുപക്ഷേ അവളുടെ കഥയ്ക്ക് മറ്റൊരു അവസാനം ഉണ്ടായേനേ.

Leave Your Comment

Share this article

Subscribe

By pressing the Subscribe button, you confirm that you have read our Privacy Policy.
Your Ad Here
Ad Size: 336x280 px